Scenariusze 10-15 lat

Stwórzmy razem wachlarz wolności

Dla uczniów klas IV-VIII przygotowaliśmy zajęcia przedstawiające czynniki wpływające na indywidualne poczucie wolności – postawy i działania z nim związane. Akcent położony jest na wolność do bycia sobą, która jest szczególnie istotna dla uczniów w tym okresie rozwojowym (10-15 lat). Wolność ta jest często powodem intensywnych wewnętrznych i zewnętrznych zmagań. Zachęcamy Was, Nauczycieli i Rodziców, do rozmowy z dziećmi o granicach wolności i ograniczeniach związanych z wolnością – granicach, które znajdują się tam, gdzie zaczyna się prawo do wolności drugiego człowieka, i ograniczeniach, które można próbować pokonywać i się z nimi zmierzyć.

Każdy z ośmiu scenariuszy poświęcony jest innemu elementowi świadomej realizacji swojej wolności, m.in. szacunkowi, autoekspresji, cechom fizycznym, niezależności finansowej, realizowaniu wewnętrznego potencjału, poczuciu sprawczości, niezależności w myśleniu. W czasie zajęć uczniowie tworzą swój „wachlarz wolności”, na którym – po analizie omawianego zagadnienia – zaznaczają poziom, w jakim dany czynnik wpływa na jego własne poczucie wolności.

Scenariusze nie tylko mówią o wolności, ale również są skonstruowane w taki sposób, aby jak najwięcej tej wolności zapewnić zarówno dzieciom, jak i Wam, Nauczycielom. Możecie te materiały traktować jako inspirację do realizacji swoich pomysłów, możecie ją zmieniać i dostosowywać do potrzeb edukacyjnych swoich uczniów. Zachęćcie ich do wyrażania własnego zdania, stawiania hipotez i myślenia, że nie trzeba orientować się „radarowo” na to, czego oczekuje w danym momencie nauczyciel.

Inspiracją do takiego podejścia była amerykańska metoda modelowania dialogów Questioning the Author (QtA). Polega ona na stawianiu pytań otwierających (intrygujących, skłaniających do zastanowienia się; otwartych, sformułowanych w sposób bliski codziennemu doświadczeniu, bez specjalistycznych terminów) i podążających (zachęcających do rozwinięcia, ukierunkowujących dyskusję, pomagających skupić się na określonym aspekcie omawianej kwestii).

Scenariusze wzbogacone są o informacje dla rodziców i opiekunów przygotowane przez doświadczoną psychoterapeutkę rodzinną. Pakiet ten zawiera tekst „Dlaczego warto poruszyć ten temat” oraz propozycje aktywności dla rodziców i opiekunów i pomyślany jest w taki sposób, aby rodzice mogli także włączyć się do dyskusji na omawiany w szkole temat.

Materiały objęte są Honorowym Patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich dr. Adama Bodnara.

Edycja 2019
POBIERZ CAŁY ZESZYT (EDYCJA 2019)
Pobierz informacje „Zanim zaczniesz”
GHANA – Czym jest dla mnie wolność?
INDONEZJA – Cechy fizyczne a wolność jednostki
NEPAL – Niezależność w myśleniu a wolność
LESOTHO – Wolność do realizacji marzeń i celów
WENEZUELA/KOLUMBIA – Niezależność podejmowania decyzji
KENIA – Wolność wyrażania siebie
NAMIBIA – Szukanie własnych rozwiązań jako wyraz korzystania z wolności
PERU – Sprawczość jako potwierdzenie wolności
Edycja 2018
Pobierz wszystkie scenariusze 10-12 lat z edycji 2018
GWATEMALA - Szukaj pasji, która może uczynić Twoje życie lepszym
POBIERZ: Scenariusz film
SUAZI - Szanuj drugiego człowieka i jego prawo do wolności
POBIERZ: Scenariusz film
KOLUMBIA - Twórz wspólnotę
POBIERZ: Scenariusz film
INDIE - Szanuj granice innych ludzi i nie pozwól przekraczać własnych
POBIERZ: Scenariusz film
BANGLADESZ - Żyj w zgodzie z innymi
POBIERZ: Scenariusz film
RWANDA - Szukaj przestrzeni do porozumienia się
POBIERZ: Scenariusz film
FILIPINY - Nie pozostawaj obojętny na powazne sprawy
POBIERZ: Scenariusz film
PAPUA-NOWA GWINEA - Reaguj, kiedy komuś dzieje się krzywda
POBIERZ: Scenariusz film
Pobierz wszystkie scenariusze 13-15 lat z edycji 2018
GWATEMALA - Szukaj pasji, która może uczynić Twoje życie lepszym
POBIERZ: Scenariusz film
SUAZI - Szanuj drugiego człowieka i jego prawo do wolności
POBIERZ: Scenariusz film
KOLUMBIA - Twórz wspólnotę
POBIERZ: Scenariusz film
INDIE - Szanuj granice innych ludzi i nie pozwól przekraczać własnych
POBIERZ: Scenariusz film
BANGLADESZ - Żyj w zgodzie z innymi
POBIERZ: Scenariusz film
RWANDA - Szukaj przestrzeni do porozumienia się
POBIERZ: Scenariusz film
FILIPINY - Nie pozostawaj obojętny na powazne sprawy
POBIERZ: Scenariusz film
PAPUA-NOWA GWINEA - Reaguj, kiedy komuś dzieje się krzywda
POBIERZ: Scenariusz film
Edycja 2017
Pobierz wszystkie scenariusze 10-12 lat z edycji 2017
TANZANIA - Pomagaj innym czuć się bezpiecznie
POBIERZ: Scenariusz film
KOLUMBIA - Szanuj drugiego człowieka
BENIN - Nie rób krzywdy innym ludziom
POLSKA - Nie oceniaj pochopnie
WIETNAM - Dotrzumuj danego słowa
POBIERZ: Scenariusz film
MALAWI - Spełniaj swe marzenia, ale nie kosztem innych
BRAZYLIA - Szukaj wiedzy i dziel się nią
TIMOR - Łącz siły we wspólnym celu
Pobierz wszystkie scenariusze 13-15 lat z edycji 2017
TANZANIA - Pomagaj innym czuć się bezpiecznie
KOLUMBIA - Szanuj drugiego człowieka
BENIN - Nie rób krzywdy innym ludziom
POLSKA - Nie oceniaj pochopnie
WIETNAM - Dotrzymuj danego słowa
MALAWI - Spełniaj swe marzenia, ale nie kosztem innych
BRAZYLIA - Szukaj wiedzy i dziel się nią
TIMOR - Łącz siły we wspólnym celu
Edycja 2016
Pobierz wszystkie scenariusze 9-12 lat
panama_newsItem
PANAMA - Droga do lekarza
Panama, pomimo swojego piękna i wielokulturowego społeczeństwa, nie pozostaje wolna od poważnych problemów społecznych. Trudności najsilniej dotykają najuboższych mieszkańców Panamy. Jedną z takich grup są Indianie Ngoba. Zamieszkują oni w zachodniej części kraju, z dala od dużych ośrodków miejskich, a z powodu słabo rozwiniętej infrastruktury są niemalże odcięci od świata, więc brak im także dostępu do opieki medycznej i lekarstw. Na pomoc im przychodzą „Pływający Lekarze”, którzy szerzą ideę wolontariatu i pokazują, co to znaczy brać odpowiedzialność za drugiego człowieka.
polska_newsItem
POLSKA - Jak odbudować rodzinę
Sieroctwo postrzegane jest zwykle jako stan, w którym dziecko straciło jednego lub obojga rodziców. Nie zawsze tak to wygląda - jest to problem obejmujący również sytuacje, kiedy dziecko zostało odebrane rodzicom na podstawie wyroku sądu lub utraciło z nimi jakikolwiek kontakt. Jedną z wielu organizacji działających w Polsce na rzecz walki z problemem sieroctwa jest Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce, które prowadzi wioski dziecięce, wspólnoty młodzieżowe oraz świetlice dla rodziców i dzieci. Uczą oni jak budować relacje, dbać o więzi międzyludzkie i przeciwdziałać powstawaniu takich problemów społecznych.
malawi_newsItem
MALAWI - Walka z biedą i chorobą
Malawi jest krajem znajdującym się w bardzo ciężkiej sytuacji gospodarczej, a tragedią dla niego, oprócz ubóstwa i niedożywienia, jest epidemia AIDS. Dzieje się tak między innymi dlatego, że poziom edukacji publicznej jest bardzo niski, a duża część społeczeństwa nie ma do niego w ogóle dostępu. Wiele dzieci bardzo szybko traci rodziców i, co za tym idzie, szansę na jakąkolwiek edukację. Schronienie i nadzieję na lepsze jutro daje im Jacaranda Foundation, która stara się przejąć opiekę nad dziećmi pozostającymi w ciężkiej sytuacji, aby miały prawo oraz warunki do rozwoju.
ukraina_newsItem
UKRAINA - Pragnienie wolności
Największymi ofiarami każdej wojny są zwyczajni obywatele - ich codzienność drastycznie się zmienia oraz pojawia się strach przed utratą życia. Wielu mieszkańców Krymu oraz obwodów donieckiego i ługańskiego doświadczyło niewyobrażalnych tragedii - byli świadkami śmierci swoich bliskich. Osoby te szukają schronienia i poczucia bezpieczeństwa, ale pragną także zrozumienia i poczucia wsparcia. Na Ukrainie działa przedsiębiorstwo społeczne Pizza Veterano, które zrzesza weteranów wojennych i ich bliskich, dając im nie tylko miejsce pracy, ale także powrót do normalności.
nepal_newsItem
NEPAL - Koszmarny los dzieci w więzieniu
25 procent ludności Nepalu żyje poniżej granicy ubóstwa, a trudne warunki klimatyczne i częste katastrofy naturalne dodatkowo pogarszają tę sytuację. Dużym problemem społecznym jest także przestępczość, głównie wśród kobiet pochodzących z najuboższych rodzin. Wiele z nich, w konsekwencji swoich czynów, trafia na wiele lat do więzienia, a ponieważ w Nepalu nie istnieje system opieki nas opuszczonymi dziećmi, zwykle trafiają one do celi razem z rodzicami. Fundacje, takie jak Prisoners Assistance Nepal oraz Early Childhood Development Centre, starają się zapewnić im schronienie, wyżywienie i edukację.
polska_newsItem
POLSKA - Czy nie można wybierać
Rak jest chorobą, która zwykle traktowana jest jak wyrok. W Polsce dużą zmianę myślenia o samej chorobie zapoczątkowała fundacja Rak’n’Roll. Jedną z bardziej znanych akcji prowadzonych przez Fundację jest „Daj włos”, czyli program pozwalający każdemu, kto chce zmienić fryzurę, zrobić coś dobrego i podarować swoje włosy na perukę dla kobiet, które straciły włosy w trakcie chemioterapii. Takie małe gesty oznaczają naprawdę wiele i dają mnóstwo siły w powrocie do zdrowia – empatia, wsparcie i szacunek do chorego może pomóc mu wygrać z chorobą.
grecja_newsItem
GRECJA - Tu zaczyna się droga ku nadziei
Prześladowania na tle religijnym, przemoc i strach stały się dla osób mieszkających w Syrii czy Iraku codziennością. Opuszczają oni swoje domy i udają się w daleką podróż, aby odzyskać poczucie bezpieczeństwa i godności. Pragną dostać Pierwszym ich przystankiem w Europie bardzo często jest Grecja. Ci, którzy przetrwali morderczą wędrówkę przez Morze Śródziemne, zostają pozostawieni sami sobie. Utrata sensu życia jest największą stratą dla człowieka. Ogromną cenę jest więc gotów zapłacić za jego zachowanie. Wybiera niebezpieczną podróż zamiast życia w kraju ogarniętym wojną. Na swojej drodze na szczęście spotyka też ludzi, którzy pomagają uchodźcom przetrwać najtrudniejsze chwile na obcej ziemi.
tajlandia_newsItem
TAJLANDIA - Dzieci bez żadnych praw
Tajlandia znana jest głównie z rajskich plaż, tropikalnej przyrody i egzotycznej atmosfery, jednak w tle przemysłu turystycznego rozwinęła się także przestępczość zorganizowana, praca dzieci i handel ludźmi. Dzieci w Bangkoku często zatrudniane są do morderczej pracy w fabrykach lub zmuszane do prostytucji. Władze starają się nie dostrzegać problemu, ponieważ wraz ze wzrostem jego skali rosną także przychody z turystyki. Niezmiernie istotne są więc inicjatywy pozarządowe, starające się zwalczać współczesne formy niewolnictwa i zapewniać dzieciom schronienie i edukację.
Pobierz wszystkie scenariusze 13-16 lat z edycji 2016
panama_newsItem
PANAMA - Długa droga do lekarza
Zdrowie i poczucie odpowiedzialności pozornie mogą wydawać się od siebie niezależne. Poczucie odpowiedzialności za zdrowie drugiego człowieka wiąże się jednak głównie z zawodem lekarza. „Pływający Lekarze” nie tylko leczą swoich pacjentów, ale poprzez swoje działania mają realny, szerszy wpływ na lokalną społeczność – Indian Ngoba, jednych z najuboższych mieszkańców Panamy, którzy poprzez słabo rozwiniętą infrastrukturę mają również utrudniony dostęp do opieki medycznej. Poprzez działania pomocowe organizacji dostrzec można jak wielką rolę odgrywa bezinteresowna pomoc potrzebującym i dlaczego warto zostać wolontariuszem.
polska_newsItem
POLSKA - Jak odbudować rodzinę
Jedną z wielu organizacji działających w Polsce na rzecz walki z problemem sieroctwa jest Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce, które prowadzi wioski dziecięce, wspólnoty młodzieżowe oraz świetlice dla rodziców i dzieci. Wspólnota, w której uczą się funkcjonować, w niektórych sytuacjach może zastępować rodzinę. Uczy samodzielności, obdarzania ludzi zaufaniem i pracy nad relacjami. Fundacja stara się również przeciwdziałać powstawaniu takich problemów społecznych pomagając rodzinom w budowaniu zdrowych relacji.
malawi_newsItem
MALAWI - Walka z bieda i chorobą
Marzenia pełnią wiele pozytywnych funkcji, a przede wszystkim motywują do działania. Osiągnięcie ich często wymaga wiele trudu, wytrwałości, pokonywania własnych słabości i przeciwności losu. Szansę na realizację swoich marzeń dzieciom mieszkającym w Malawi daje Jacaranda Foundation. W kraju, w którym duża część mieszkańców choruje na AIDS i z tego powodu przedwcześnie umiera, Fundacja założyła szkołę, zapewniającą osieroconym dzieciom dach nad głową i miejsce do nauki. A szansa na naukę oznacza dla nich szansa na spełnienie marzeń o lepszej przyszłości.
ukraina_newsItem
UKRAINA - Pragnienie wolności
Wojna niesie za sobą mnóstwo ofiar, nie wszystkie bezpośrednio zaangażowane w działania na froncie. Najbardziej dotyka zwyczajnych obywateli i zmienia drastycznie ich codzienność. Powracający z frontu często mają problemy z powrotem do „normalnego” życia i ciężko im stworzyć bezpieczny dom, w jakim mieszkali wcześniej. Muszą radzić sobie z traumą po udziale w walkach lub stracie kogoś bliskiego. Często, szukając osób w podobnej sytuacji, które doskonale zrozumieją ich odczucia, tworzą sieci wzajemnie wspierających się ludzi. Daje im to szansę na znalezienie wewnętrznej siły do dalszego funkcjonowania.
nepal_newsItem
NEPAL - Koszmarny los dzieci w więzieniu
W kraju, w którym 25 procent ludności żyje poniżej granicy ubóstwa, dużym problemem społecznym jest przestępczość. Dotyczy ona głównie kobiet, które chcąc zapewnić swoim rodzinom lepsze warunki zostają uwikłane się w niebezpieczne sytuacje, z powodu których często trafiają na wiele lat do więzienia. Wiele z tych kobiet musiałoby porzucić swoje dzieci, którym władze Nepalu nie zapewnią opieki. Z tego powodu wiele z dzieci trafia do więzienia razem z rodzicami, zamieniając tym samym beztroskie dzieciństwo na życie w zamknięciu. Organizacje takie jak Prisoners Assistance Nepal oraz Early Childhood Development Centre pomagają zapewnić im edukację i szanse na lepszą przyszłość.
polskal_newsItem
POLSKA - Czy można nie wybierać
Empatia stanowi zespół cech, które w pierwszej kolejności powinno się w uczniach rozwijać. Dzięki niej można rozumieć cudze doświadczenia, perspektywę czy sytuację. Zrozumieć można przede wszystkim osobę chorą, która często społeczeństwo stara się odizolować. Rak jest chorobą, która zwykle traktowana jest jak wyrok. W Polsce jednak myślenie to zmienia się dzięki działaniom takich organizacji Rak’n’Roll. Zrozumienie, szacunek i rozmowa znaczą bardzo wiele dla osoby chorej i dają mnóstwo siły w powrocie do zdrowia.
grecja_newsItem
GRECJA - Tu zaczyna się droga ku nadziei
Są takie sytuacje, które sprawiają, że ludzie podejmują tak desperackie decyzje jak ucieczka z domu. Prześladowania na tle religijnym, przemoc i towarzyszący im strach będące codziennością dla mieszkańców Syrii czy Iraku sprawiają, że postanawiają oni zaryzykować własne życie i zdrowie by zacząć nowe życie wiele kilometrów od domu. Nie potrzebują oni jedynie schronienia, ale także człowieka, który wyciągnie pomocną dłoń, będzie można mu zaufać i znaleźć u niego bezpieczny kąt. Europa, do której zmierzają uchodźcy dzieli się na dwa przeciwne obozy, które nie potrafią się porozumieć. Należy jednak pamiętać, że najważniejsze w tym wszystkim jest ratowanie ludzkiego życia oraz działania u źródła tego, co widzimy na wybrzeżach Grecji.
tajlandia_newsItem
TAJLANDIA - Dzieci bez żadnych praw
Tajlandia, znana głównie miłośnikom dalekich podróży jako kraj rajskich plaż i tropikalnej przyrody, jest krajem, w którym w tle przemysłu turystycznego rozwinęła się przestępczość zorganizowana, handel ludźmi i niewolnicza praca dzieci. W Bangkoku codziennością jest zatrudnianie ich do morderczej pracy w fabrykach lub zmuszanie do prostytucji. Problem wydaje się być niezauważany przez lokalne władze, ponieważ wraz ze wzrostem jego skali rosną także przychody z turystyki. Niezmiernie istotne są więc inicjatywy pozarządowe, starające się zapewniać dzieciom schronienie i edukację. Jedną z takich organizacji jest Development and Education Programme for Daughters and Communities, która walczy z różnymi formami współczesnego niewolnictwa.